Best Practices 2015: Mediant

Vernet geeft advies en inzage in data rondom verzuim en inzetbaarheid van personeel.

18/11/2016 Best practices

Het gaat vaak meer over leefdruk dan over werkdruk

 

De slogan van Mediant Geestelijke Gezondheidszorg in Twente slaat niet alleen op de cliënten, maar ook op de medewerkers. Het motto ‘Gewoon goede zorg’ is al lange tijd terug te zien in het lage verzuimpercentage. Ook in 2014 kon Mediant een mooi cijfer in de boeken bijschrijven, met een 8,6 op de Vernet Health Ranking. Mede dankzij het ‘Beter Overleg’. ‘Contact, communicatie, helderheid en transparantie zijn onze sleutelwoorden.’

Mediant, een instelling met ongeveer 950 werknemers, heeft het verzuim al jaren onder de knie. ‘Al sturen we niet heel hard op het percentage’, zegt Annelies ter Huurne, hoofd P&O. ‘We werken er vooral hard aan om controle te hebben over het verzuim en om er inzicht in te krijgen. Er zitten wat schommelingen in, maar als je naar een lange periode kijkt, blijven we keurig aan de lage kant.’

Hoe komt dat?

‘Het belangrijkst is de relatie tussen de leidinggevende en de zieke medewerker. Daar ligt het zwaartepunt. En ook de periode die daaraan vooraf gaat is belangrijk, dus de sfeer en de cultuur in een team. Is het tamelijk gewoon om je ziek te melden, of is het iets wat eigenlijk not done is? Leidinggevenden kunnen daar veel aan doen. Krijgen medewerkers na een ziekmelding de boodschap van hun collega: het is fijn dat je er weer bent en we gaan er tegenaan? Of wordt er gevraagd of je niet te vroeg bent begonnen met werken? Er is altijd direct contact tussen de leidinggevende en de medewerker. Dat zijn kleine dingen die al tien jaar gebruikelijk zijn, maar we weten dat het effect heeft.’

‘De leidinggevende krijgt daarbij steun van andere deskundigen. Natuurlijk is er nauw overleg tussen de leidinggevende en de bedrijfsarts. Maar ook hebben wij een re-integratiecoördinator. Dat is een medewerkster van de afdeling P&O die bijspringt als er sprake is van wat langer verzuim. Zij bekijkt de mogelijkheden als een werknemer nog wat kan doen. Ze kijkt over de hele organisatie heen en daarbuiten, dus niet alleen op de eigen afdeling van de medewerker. Zij is als persoon makkelijk toegankelijk en de drempel ligt laag om contact met haar op te nemen. Medewerkers hebben veel vertrouwen in haar. Bovendien heeft ze veel kennis van de sociale zekerheid en alle wetgeving rond verzuim, de ziektewet, WGA, en dergelijke. Maar het is ook een goede coach. Ze brengt zaken in beweging en komt met ideeën waar een leidinggevende niet zo snel aan denkt. Het is minder bedreigend als zij aan een medewerker vraagt of zijn werk nog wel passend is of niet te belastend is. Ook kan een medewerker de relatie met zijn leidinggevende met haar bespreken. Als dat een rol speelt in het verzuim, probeert ze de zieke medewerker te bewegen dat ook aan de orde te stellen in de gesprekken met de leidinggevende.’

‘We maken al jaren een duidelijk onderscheid tussen verlof voor ziekte en verlof voor andere zaken. Is de belasting te groot, thuis of in je werk, of heb je een conflict of andere spanningen? Dat accepteren we niet als ziekmelding. Je mag wel verlof krijgen om dingen op een rij te krijgen, maar dat is dan geen ziekteverlof. We focussen ons op: wat is er aan de hand en hoe kun je dat oplossen? Is het iets wat hier speelt of thuis speelt? Als het hier speelt, zijn we er heel snel bij, en als het thuis is, volgen we het.’

Hoe gaan jullie om met werknemers die thuis spanningen hebben?

‘Onze grondhouding is: de werkgever en de werknemer hebben een afspraak. De werkgever betaalt salaris en de werknemer levert daar werk voor. Dus sowieso ervaren medewerkers dat ze de verplichting hebben snel weer aan het werk te gaan of de problemen op te lossen. We volgen het nauw. Niet de situatie thuis, maar we kijken of de medewerker daar goed mee omgaat. We maken ook gebruik van mogelijkheden die in onze cao zitten, zoals het levensfasebudget. Dat zijn uren die een werknemer kan inzetten als iets te zwaar voor hem wordt. Die mag je ook gedurende meerdere jaren opsparen, anders dan vakantieuren. We vinden het niet moeilijk om dat aan de orde te stellen en met elkaar te bespreken.’

‘Ook de leefstijl is belangrijk. Medewerkers klagen soms over de werkdruk. We kijken hoe serieus dat is, maar we kijken ook hoe het zit in de rest van zijn leven. Moet hij alles willen wat hij doet? Moet hij vier kinderen hebben en lid zijn van alle sportverenigingen? Het gaat vaak meer over leefdruk in plaats van alleen werkdruk.’

Wat faciliteren jullie voor de fitheid van werknemers?

‘Het leefstijlthema staat bij ons niet centraal. We bieden wel bedrijfsfitness aan en op intranet staan tips en adviezen van arbomedewerkers hoe je gezond blijft in je werk. Ik denk niet dat dit al zo’n grote invloed heeft, we doen dit nog niet zo heel lang. We willen wel meer naar dat soort dingen toe. Dat medewerkers bewust worden van hun werkklimaat en wat zijzelf kunnen doen om dat te veranderen en te verbeteren.’

Bespreken jullie de leefstijl weleens met medewerkers?

‘Tja, dat zijn moeilijke thema’s. Je kunt vragen aan iemand of zijn gewicht hem niet in de weg begint te zitten. Of de belasting in zijn werk niet te groot is. Dat zijn geen gemakkelijke gesprekken. We proberen het wel aan de orde te stellen. Dat doe je niet per se na een ziekte, dat gebeurt het hele jaar door.’

Krijgen werknemers zelf ook wel eens last van psychische klachten omdat ze in de ggz werken?

‘Omdat is hier niet het goede woord. Onze medewerkers zijn gewone mensen die weleens problemen tegenkomen. En als je een probleem tegenkomt, is het lastiger om dit werk te doen en met de problemen van andere mensen bezig te zijn dan als je koekjesbakker bent of zo. Je wordt getriggerd door dat wat je hoort en je kunt niet meer zo goed hulp verlenen als je er zelf ook middenin zit. Dat zijn levensfaseproblemen die iedereen tegenkomt, dus elke hulpverlener kan af en toe minder goed zijn werk doen als hij in minder goede doen is. De kunst van de professional is dat hij dat onderkent. Hij moet de grens in de gaten houden. De grens opzoeken betekent dat je er soms overheen gaat. Net zoals psychische ziektes bij iedereen in het land voorkomen, komen die ook bij onze medewerkers voor.’

Heeft de financiële situatie bij Mediant gevolgen voor het verzuim?

‘Dat is zeker een aspect waardoor ons verzuim laag blijft. Het gaat goed met onze organisatie. Het zijn zware tijden voor de ggz en ook wij moeten inspelen op alles wat er om ons heen gebeurt. Maar dat gaat op dit moment aardig goed. We zijn bedrijfsmatig heel gezond en dat stimuleert mensen. Andere instellingen proberen hun hoofd boven water te houden, maar bij ons speelt dat niet in die mate. Zo is het aantal medewerkers met tijdelijke contracten niet extreem toegenomen de laatste jaren. De grootste groep werknemers, 85 procent, heeft een vast contract en maakt zich geen zorgen of ze volgend jaar nog werk hebben. Die onzekerheid is er niet, en dat scheelt.’

Hoe gaan de leidinggevenden om met verzuimmeldingen?

‘We hebben ongeveer zeventig leidinggevenden. De een is scherp en effectief, de ander minder. De ene leidinggevende heeft een duidelijke vraag aan de bedrijfsarts en maakt heldere afspraken met de medewerker, de andere heeft dat minder. Mediant is ingedeeld in afdelingen die we ‘circuits’ noemen. In elk circuit is er maandelijks een overleg tussen de leidinggevenden, de bedrijfsarts en de re-integratiecoördinator over de lopende verzuimgevallen. We noemen dat het ‘Beter Overleg’. De langdurige verzuimgevallen staan geagendeerd, maar ook kortdurende gevallen of vragen die een leidinggevende preventief heeft, komen aan bod. De leidinggevenden leren van elkaar en het overleg biedt een podium aan de bedrijfsarts en de re-integratiecoördinator. Zij kunnen bespreken wat hen opvalt.’

Jullie hebben het verzuim goed in de hand. Zijn er nog nieuwe plannen?

,,We hebben pas geleden onze visie over demotie op papier gezet. Dat is nieuw beleid. Dat speelt in situaties waarin medewerkers het niet meer lekker doen in hun huidige werk. Omdat de eisen bijvoorbeeld zwaarder zijn geworden of omdat de belastbaarheid is afgenomen. Die medewerkers zijn eigenlijk toe aan een minder veeleisende functie. Het gaat dus niet over degradatie, herplaatsing na ziekte of disfunctioneren. We vinden dat we dat open met elkaar moeten kunnen bespreken. We willen graag waardevolle mensen voor Mediant behouden, maar dat kan misschien niet meer in een bepaalde baan. Als je het er samen over eens bent, kun je kijken wat de andere opties zijn. We hebben richtlijnen opgesteld hoe je dan omgaat met de arbeidsvoorwaarden. We zijn toch een instelling die je betaalt naar het werk wat je doet. Als er echt sprake is van demotie, mag daar een goede overgangsregeling bij zitten. Dat kan mensen helpen. Voor mensen aan het einde van hun loopbaan heeft dat geen grote consequenties, voor hun pensioen en zo. Voor mensen in de veertig en vijftig heeft dat financieel wel gevolgen, maar het voordeel is dat ze in het werkproces blijven. Het werkt preventief: als iemand nog zijn werk kan blijven doen, meldt hij zich minder vaak ziek.’’

Langdurig verzuim is een punt van zorg in de zorg. Is het ook bij jullie een zorg?

,,Nee, bij ons niet. Het verzuim in de duurklasse drie maanden tot één jaar is zelfs een kwart lager dan gemiddeld in de zorg. De meeste mensen die bij ons langdurig ziek zijn, hebben ernstige medische problemen. Dat staat helemaal buiten het werk. Ons personeelsbestand wordt ouder, zoals in de hele geestelijke gezondheidszorg. We hebben gemiddeld oudere medewerkers dan vroeger. En dat betekent helaas ook dat ernstige ziektegevallen vaker voorkomen. Dat is niet anders dan in de doorsnee samenleving. Het is een effect van de vergrijzing.’’

 

Drukwerk

Wij maken gebruik van analytische cookies. Door de site te blijven gebruiken gaat u daarmee akkoord. Lees voor meer informatie ons cookie statement.

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten